సంగీత రత్నాకరము-శ్లోకాల వివరణ/8.6

గీత స్వరగతాధ్యాయము- గీత ప్రకరణము

అథ మధ్యమా: మ స్వరం ప్రధానంగా స్వరరచన

శ్లోకాలు 70 - 72

పంచాంశామధ్యమాయాంస్యురగాంధారనిషాదకాః

షడ్జమధ్యమబాహుల్యంగాంధారోల్పోత్రషాడవం

గలోపీన్నిగలోపేనత్వౌడువంస్యాత్కలాష్టకం

ఋషభాదిర్మూర్ఛనాస్యాత్తాలశ్చంచత్పుటోమతః

వినియోగోధ్రువాగానేద్వితీయప్రేక్షణేభవేత్

మధ్యమ గ్రామ లక్షణము: మ ప్రధాన స్వరమైనపుడు గ, ని రెండు స్వరములు పలకవు. వర్జితములవుతాయి.స, మ లు బహుళంగా ప్రయోగింపబడతాయి. గ స్వరం విడిచి పాడిన రాగాలు షాడవములు. గ ని విడిచి పాడిన రాగములు ఔడవములు. 8 కళలు. తాలము చంచత్పుటము. వైదిక గానమున రెండవదిగా ప్రయోగింపబడును.

అస్యాంమధ్యమాయాంమధ్యమోన్యాసఃఅంశాయయేవపన్యాసః

చోక్షషాడవదేశ్యాంధాల్యోదృశ్యంతేఅస్యాంప్రస్తారః

ఉదా శ్లోకం:

పాతుభవమూర్ధజాననకిరీటమణిదర్పణం

గౌరీకరపల్లవాంగులిసుతేజితంసుకిరణమ్

భావం: శివునితలపైని మణికిరీటం దర్పణంలా ప్రకాశిస్తున్నది.ఆ అద్దంలో పార్వతీదేవి చేయి చిగురాకులా కనిపిస్తూ మెరుస్తున్నది.

స్వరరచన:

మా మా మా మా పా దని నీ దప

పా. - - తు భ. వ. మూ ర్ధ

మా పమ మా పా సా. గా గా రీ రీ

జా. - - న. న. మ్ - -

పా మా. రిమ. గమ. మా మా మా మా

కి. రీ. - ట. మ. - ణి. -

మా. నిద. నిస. పమ. పద. మా. మా

ద - ర్ప. - ణ. ం.

నీ. నీ. రీ. రీ. నీ. రీ. రీ. పా

గౌ. రీ. క. ర. ప. ల్ల. వ.

నీ. మప. మా. మా. సా. సా. సా. సా

అ. మ్. గు. లీ. - క. - -

గా. నీ. సా. గా. దప. మా. దని. సా.

సు. తే. జి. త. మ్. - - -

పా. సా. పా. నిదప. మా. మా. మా. మా.

సు. కి. ర. ణం. - - - -

తరువాత పేజీ 8.7